Làng cổ Phước Tích không chỉ là một điểm đến du lịch đơn thuần, mà còn là một “bảo tàng sống” lưu giữ những giá trị văn hóa, kiến trúc đặc sắc của vùng đất Cố đô. Được công nhận là Di tích quốc gia vào năm 2009, đây là ngôi làng cổ thứ hai của Việt Nam (sau làng cổ Đường Lâm) nhận được danh hiệu cao quý này.

1. Vị trí địa lý và lịch sử hình thành làng cổ Phước Tích

Làng cổ Phước Tích tọa lạc tại huyện Phong Điền, thành phố Huế, cách trung tâm thành phố Huế khoảng 40km về phía Bắc. Ngôi làng nằm ngay ranh giới giữa hai tỉnh Thừa Thiên Huế và Quảng Trị, được bao bọc ba mặt bởi dòng sông Ô Lâu hiền hòa.

Làng gốm Phước Tích nằm nép mình bên dòng sông Ô Lâu hiền hòa, tạo nên khung cảnh thanh tĩnh và giàu chất thơ giữa miền quê Huế.

Theo sử sách ghi lại, làng được thành lập vào năm 1470 dưới thời vua Lê Thánh Tông. Ban đầu, làng có tên là Phúc Giang, với mong muốn về một vùng đất ven sông nhiều phúc lộc. Đến thời Tây Sơn, làng đổi tên thành Phước Tích, mang ý nghĩa tích đức để nhận phước lành cho con cháu mai sau.

Được hình thành từ rất sớm, làng gốm Phước Tích là một trong những làng cổ lâu đời nhất Thừa Thiên Huế, gắn liền với nghề gốm truyền thống.

2. Kiến trúc nhà rường độc đáo – “Đặc sản” văn hóa Phước Tích

Điểm nhấn quan trọng nhất tạo nên giá trị của Phước Tích chính là hệ thống nhà rường cổ. Hiện nay, làng vẫn còn lưu giữ được hơn 30 ngôi nhà cổ trên 100 năm tuổi, trong đó có nhiều ngôi nhà rường ba gian hai chái đặc trưng của kiến trúc Huế.

  • Vật liệu và cấu trúc: Những ngôi nhà này chủ yếu được làm từ gỗ mít, gỗ kiền kiền với hệ thống cột kèo được chạm khắc tinh xảo.
  • Bố cục không gian: Các ngôi nhà rường tại đây không ngăn cách bằng tường rào bê tông mà bằng những hàng chè tàu xanh mướt, được cắt tỉa gọn gàng, tạo nên một không gian mở, gần gũi với thiên nhiên.
  • Hệ thống di tích: Bên cạnh nhà ở, làng còn sở hữu hệ thống đình, chùa, miếu, đền thờ và các nhà thờ họ mang đậm dấu ấn tâm linh và triết lý phương Đông.

Hệ thống nhà rường cổ tại Phước Tích là dấu ấn kiến trúc đặc trưng, phản ánh nếp sống và thẩm mỹ truyền thống của làng cổ xứ Huế.

Những ngôi nhà rường tại làng gốm Phước Tích mang kiến trúc hài hòa với thiên nhiên, giữ trọn vẻ đẹp mộc mạc và tinh tế của Huế xưa.

3. Nghề gốm truyền thống Phước Tích – Di sản “Tiến Vua”

Bên cạnh kiến trúc, Phước Tích còn nổi tiếng với nghề làm gốm truyền thống đã tồn tại hơn 500 năm. Gốm Phước Tích xưa kia từng là vật phẩm thượng hạng được dùng để tiến vua, đặc biệt là loại niêu đất nấu cơm cho các vị hoàng đế triều Nguyễn.

Gốm ở đây có đặc điểm là độ bền cao, không thấm nước và giữ được hương vị đặc trưng của thực phẩm. Dù trải qua nhiều thăng trầm, ngày nay, các lò gốm trong làng vẫn đang nỗ lực đỏ lửa để phục hồi và giới thiệu những sản phẩm tinh xảo đến du khách thập phương.

Sản phẩm gốm Phước Tích mang vẻ đẹp mộc mạc, tinh giản nhưng đầy cá tính, thể hiện tay nghề thủ công tinh xảo của các nghệ nhân làng cổ.

Với lịch sử hơn 400 năm, nghề gốm Phước Tích không chỉ là sinh kế mà còn là di sản văn hóa quý giá của vùng đất cố đô Huế.

4. Những trải nghiệm không thể bỏ qua tại làng cổ Phước Tích

Đến với Phước Tích, du khách sẽ được đắm mình vào không gian yên bình của làng quê Việt Nam xưa:

  • Tham quan hệ thống nhà rường: Tìm hiểu về kiến trúc và cuộc sống của các gia đình danh gia vọng tộc xưa.
  • Trải nghiệm làm gốm: Tự tay nhào nặn và tạo hình các sản phẩm gốm dưới sự hướng dẫn của những nghệ nhân lâu năm.
  • Thưởng thức ẩm thực địa phương: Nếm thử các loại bánh truyền thống như bánh phu thê, bánh lá gai hay các món ăn đậm chất Huế được chế biến tỉ mỉ.
  • Đi thuyền trên sông Ô Lâu: Ngắm nhìn toàn cảnh ngôi làng từ dòng sông, tận hưởng làn gió mát lành và sự tĩnh lặng tuyệt đối.
  • Check-in cây Thị di sản: Chiêm ngưỡng cây thị cổ thụ có tuổi đời hơn 500 năm, một chứng nhân lịch sử của làng.

Những lối đi rợp bóng cây xanh ở Phước Tích mang đến cảm giác yên bình, chậm rãi – đúng chất một ngôi làng cổ bên sông của xứ Huế.

Làng gốm Phước Tích lưu giữ bề dày lịch sử hàng trăm năm, nơi mỗi mái nhà, lối đi đều kể câu chuyện về một làng cổ trầm mặc bên dòng Ô Lâu.

Kết luận

Làng cổ Phước Tích là sự kết hợp hoàn hảo giữa cảnh quan thiên nhiên hữu ngạn sông Ô Lâu và chiều sâu lịch sử hiếm có. Đây là điểm đến không thể bỏ qua đối với những ai muốn tìm lại những giá trị xưa cũ và tận hưởng sự an nhiên giữa nhịp sống hối hả.

Ảnh: Tui là Thành

Để biết thêm thông tin chi tiết hoặc hỗ trợ dịch vụ vui lòng liên hệ với chúng tôi qua địa chỉ:

TRẢI NGHIỆM HUẾ

Hotline/Zalo: 0898.246.968 – Email: trainghiemhue@gmail.com